MatookLabRehber Matematik

Lab2.611. Sınıf Matematik · Geometrik Şekiller

Yamukta Orta Taban

Merdivenin tam ortasına takılacak basamak kaç santimetre kesilmeli?

Yapım aşamasındaki merdivenin ortadaki basamağını ölçmeden kesersin: raylarda tabanları değiştirir, kuralı bulur ve köşegenle gerekçelendirirsin. Etkileşimli ve sesli anlatımlı bir 11. sınıf matematik laboratuvarı; Maarif Modeli öğretim programındaki MAT.11.2.1 öğrenme çıktılarını çalıştırır.

Bu laboratuvarın kitaptaki yeri: MatBook 11 · s. 43

Yamukta Orta Taban laboratuvarının sahnesi

Laboratuvara gir

Laboratuvarlar üyelere açıktır. Google hesabınla giriş yap; bu laboratuvar hemen açılır.

  • ✓ Kurulum gerektirmez; tarayıcıda açılır
  • ✓ Sesli anlatım ve adım adım ilerleme
  • ✓ Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır

Laboratuvarın adımları

  1. 1GirişTezgâhta yapım aşamasında bir model merdiven durur: alt basamağı 60 cm, üst basamağı 30 cm, ortadaki eksik. Öğrenci ayarlı ölçü çubuğunu yan çubukların tam ortasına getirir.
  2. 2TahminOrtadaki basamağın boyunun neye bağlı olduğu tahmin edilir ve kilitlenir.
  3. 3DeneKâğıtta iki paralel ray üstünde bir yamuk vardır. Üst taban kaydırılır: yan kenarlar yatar, ortadaki parça değişmez. Üst taban kısaltılır; çizelge dolar, kural bulunur. Üst taban sıfıra inince şekil üçgene döner.
  4. 4Neden?Köşegen çizilir; yamuk iki üçgene ayrılır. Her üçgende parça tabanın yarısıdır; ikisinin toplamı orta tabanı verir. Öğrenci önermesini kendi kurar.
  5. 5UygulaMerdivene dönülür: basamak 45 cm kesilir. Yan kenarları üç eş parçaya ayrılmış ikinci merdivende iki bilinmeyen bulunur. Ardından beş görevlik “Sıra sende”; lab raporu oluşur.

Öğrenme çıktıları

  • MAT.11.2.1 Üçgenlerde açı, benzerlik ve alan özelliklerinden yola çıkarak dörtgenlerin açı, kenar, köşegen, simetri ve alan özelliklerine ilişkin muhakeme yapabilme

Öğretmenler için

Tahtada tam ekran açılır. Öğrenci ölçü çubuğunu sürgüyle, köşeleri raylarda parmağıyla kaydırır; klavye gerekmez. “Orta taban” adı, öğrenci önermesini kurduktan sonra verilir. Yanlış cevapta cevap söylenmez, ipucu verilir. Sonunda el yazısı lab raporu hazırdır.

Kullanılan veri

Model merdiven ve kâğıttaki raylar birer öğretim modelidir (1 kare = 5 cm). Köşeler ikişer kare kayar; uzunluklar tam sayıdır. İkinci merdivenin ölçüleri (12 cm, 8 cm) MEB ders kitabındaki sayılardır.

Ders kitabındaki yeri

MEB 11. Sınıf Matematik ders kitabı, 2. Tema, 5. Uygulama (s. 94–96). MatBook 11. Sınıf Matematik, 2. Tema (s. 43).

Sıkça sorulan sorular

“Yamukta Orta Taban” laboratuvarında ne yapılıyor?

Merdivenin tam ortasına takılacak basamak kaç santimetre kesilmeli? sorusundan yola çıkılır. Yapım aşamasındaki merdivenin ortadaki basamağını ölçmeden kesersin: raylarda tabanları değiştirir, kuralı bulur ve köşegenle gerekçelendirirsin. Laboratuvar 5 adımdan oluşur: Giriş, Tahmin, Dene, Neden?, Uygula.

Bu laboratuvar hangi öğrenme çıktılarını çalıştırıyor?

11. sınıf “Geometrik Şekiller” temasındaki MAT.11.2.1 öğrenme çıktılarını çalıştırır.

Laboratuvarda hangi veri kullanılıyor?

Model merdiven ve kâğıttaki raylar birer öğretim modelidir (1 kare = 5 cm). Köşeler ikişer kare kayar; uzunluklar tam sayıdır. İkinci merdivenin ölçüleri (12 cm, 8 cm) MEB ders kitabındaki sayılardır.

Bu laboratuvara nasıl girilir?

Google hesabınızla üye girişi yaptıktan sonra laboratuvar tarayıcıda açılır; kurulum gerekmez. Akıllı tahta, bilgisayar, tablet ve telefonda çalışır.

“Geometrik Şekiller” temasının diğer laboratuvarları

  • Lab2.1Hazır

    Dörtgenlerde İçbükeylik ve Dışbükeylik

    Bir bumerangın dört köşeli modelini kurar, köşegenlerini çizersin; içeri giren köşeyi aşağı çekip köşegenin ne zaman dışarı çıktığını bulur, iki karton üçgeni yapıştırarak nedenini görürsün.

  • Lab2.2Hazır

    Dörtgenlerde Açı Özellikleri

    Bir dörtgenin köşesini çekip biçimini değiştirir, dört köşesini kâğıttan ayırıp bir noktada birleştirirsin; sonra köşegeni çizip nedenini ispatlar, çevresinde dönen okla dış açıları toplarsın.

  • Lab2.3Hazır

    Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-1

    Karton bir dörtgenin komşu iki köşesini katlar, kat izlerinin kesiştiği açıyı ölçersin; bir köşeyi çekip öbür iki açıyla karşılaştırır, içindeki üçgeni bulup nedenini ispatlarsın.

  • Lab2.4Hazır

    Dörtgenlerde Açıortay Yardımıyla Elde Edilen Açı Özellikleri-2

    Bir mahalle modelinde karşı iki köşeden çıkan caddeleri izler, açıortay doğrularının arasındaki dar açıyı ölçersin; doğruların ne zaman hiç kesişmediğini bulur, nedenini beş adımda ispatlarsın.

  • Lab2.5Hazır

    Dörtgenlerin Kenar Uzunlukları Arasındaki İlişkiyi Bulma

    Katlanır metreden bir çerçeveyi iter, raylarda altı dörtgeni kendin kurarsın; kareye iki ayrı yoldan varırsın.

  • Lab2.7Hazır

    Dörtgenlerin Köşegenleri Arasındaki İlişkiyi Bulma

    Katlanır masanın çapraz ayaklarından yola çıkar, iki çıtayla dört dörtgen kurarsın: bir dörtgeni köşegenlerinden tanırsın.

  • Lab2.8Hazır

    Köşegen Pisagoru

    Dik kavşaktan ayrılan dört arkadaşın dördüncü uzaklığını ölçmeden bulursun: kenarların karelerini teraziye koyar, dengenin nedenini gösterirsin.

  • Lab2.9Hazır

    Dörtgenlerde Simetri

    Bir peçeteyi ve dört kâğıt dörtgeni katlarsın: iki eş parça ayıran her çizgi simetri ekseni midir? Cevabı köşelerin çakışması söyler.

  • Lab2.10Hazır

    Dörtgende Alan Özellikleri-1

    İki çıtanın boyunu sabit tutar, aralarındaki açıyı ve kesiştikleri yeri değiştirir, alanı izlersin.

  • Lab2.11Hazır

    Dörtgenlerde Alan Özellikleri-2

    Bir vitrayın kırık camını yenilemek için köşegenlerin ayırdığı dört üçgenin alanları arasındaki bağı ararsın.

  • Lab2.12Hazır

    Deltoid

    Bir üçgeni üç kenarından da aynaya dayarsın; dışbükey dörtgeni hangisinin verdiğini bulur, deltoidin özelliklerini inceler, tanımını kendin kurarsın.

  • Lab2.13Hazır

    Özel Dörtgenler Arasındaki İlişkiler

    Tangramın kare parçası hangi dörtgenlerin özelliklerini taşır? Sekiz özel dörtgeni dokuz süzgeçten geçirir, şeritleri karşılaştırır, genelden özele şemayı kendin kurarsın.

  • Lab2.14Hazır

    Çokgenlerin Sınıflandırılması

    Sekiz uçlu yıldız nasıl bir çokgendir? On iki çokgeni kendi ölçütünle ayırır, 180° şablonuyla ölçer, köşegen ve iple sınar, her birine iki sözcükle ad verirsin.

  • Lab2.15Hazır

    Dışbükey Çokgenlerin Köşegen ve Açı Özellikleri

    Ongen pastayı bir köşesinden kaç üçgen dilime ayırabiliriz? Bir köşeden köşegenleri çizip üçgenleri sayar, iç açıların toplamını üçgenlerden kurar, dış açıları bir noktada toplayıp tam bir açı oluşturduklarını görürsün.

  • Lab2.16Hazır

    Düzgün Çokgenlerin Bir İç ve Bir Dış Açısının Ölçüsünü Bulma

    Beşgen ve kare örgü motiflerini kenar kenara dizersin; düzgün çokgenin bir dış ve bir iç açısını bularak ortada kaç kenarlı çokgen kaldığını hesaplarsın.

  • Lab2.17Hazır

    Düzgün Çokgenlerin Köşegen ve Simetri Özellikleri

    Çivili ip panosunda beşgenin köşegenlerine ip gerer, altıgen için kaç boy ip gerektiğini bulursun; kâğıdı katlayarak düzgün çokgenlerin simetri eksenlerini sınarsın.

  • Lab2.18Hazır

    Düzgün Çokgenlerde Alan Hesabı

    Kümbetin tek bir kenar ölçüsü taban alanını bulmaya yeter mi? Düzgün altıgen, sekizgen ve onikigeni merkezden eş üçgenlere ayırır, alanı tek bir üçgenden kurarsın.

  • Lab2.19Hazır

    Çokgenlerle İlgili Problem Çözme

    İki fayans deseninden hangisinin daha uygun olduğuna karar verirsin; verileri seçer, stratejini kendin kurarsın.

© 2026 Rehber Matematik. Tüm hakları saklıdır. MatBook® tescilli bir markadır (tescil no 2022/024015). MatBook Lab'deki etkinlikler; senaryoları, görselleri, canlandırmaları, seslendirmeleri ve yazılımıyla birlikte 5846 sayılı Fikir ve Sanat Eserleri Kanunu kapsamında korunur. İzin alınmadan kopyalanamaz, çoğaltılamaz, başka bir yerde yayımlanamaz. Kullanım şartları